Қазақстаннан ТМД елдеріне экспорт: №424 және №223-НҚ бұйрықтар бойынша нені тексеру керек

Қазақстаннан тауар әкетуді жоспарлап отырсыз ба? Жөнелтер алдында екі тізбені тексеріңіз: №424 бұйрық бойынша өзіндік ерекшелігі бар тауарлардың бақылау тізімін және ТМД елдеріне жеткізген кезде №223-НҚ бірлескен бұйрықтағы тізбелерді.

2026 жылғы 19 қыркүйектен бастап №424 бұйрықтағы тізім 2026 жылғы 1 қыркүйектегі №435 бұйрықпен бекітілген жаңа редакцияда қолданылады. Сондықтан жаңа жөнелтілімдерге, соның ішінде бұрын жеткізілген тауарларды қайта жөнелтуге де жаңартылған тізімді пайдаланыңыз.

1. №424 бұйрық — экспорттың кез келген бағыты бойынша тексереміз

Бұл тізімді Қазақстаннан ЕАЭО елдеріне, ТМД-ның басқа елдеріне және кез келген үшінші елге тауар әкеткен кезде ескеру қажет. ЕАЭО ішіндегі жеткізілімдерге де өзіндік ерекшелігі бар тауарларды бақылау талаптары қолданылады.

Алдымен жеткізілімдегі барлық тауардың СЭҚ ТН кодтарын тексеріңіз. Тауар позициялары көп болса, бүкіл тізімді Excel арқылы немесе ТІЖ-дің PDF форматындағы баспа нысаны бойынша бірден тексерген ыңғайлы.

Код №424 тізімінен табылса, тауарды сәйкестендіру туралы қорытынды алу мәселесін алдын ала пысықтаңыз. VF Group Plus тәжірибесінде мемлекеттік органдар коды тізімде бар кәдімгі азаматтық өнім үшін де оның өзіндік ерекшелігі бар тауарларға жатпайтыны туралы қорытынды сұратады.

Кодпен қатар, мүмкіндігінше тауардың атауын, мақсатын және техникалық сипаттамаларын тізіммен салыстырыңыз. Сипаттамасы бақылау тізіміндегі өнімге ұқсайтын позицияларға ерекше назар аударыңыз.

Назар аударыңыз: пластмасса бұйымдары — 3926 90 970 9 коды

Жаңартылған №424 тізімінде 3926 90 970 9 — пластмассадан жасалған өзге де бұйымдар коды көрсетілген. Осы кодпен көптеген тауар рәсімделеді, сондықтан экспортқа дайындық кезінде мұндай позицияларға ерекше назар аударыңыз.

Тізімдегі кодтар бойынша құжат сұрату тәжірибесін ескере отырып, мемлекеттік кірістер органдары сәйкестендіру туралы, соның ішінде тауардың өзіндік ерекшелігі бар тауарларға жатпайтыны туралы қорытынды талап етуі мүмкін екенін ескеріңіз. Жеткізілімнің кідіруіне жол бермеу үшін құжат алу мәселесін жүкті жөнелткенге дейін пысықтаңыз. Кодтың сәйкес келуі кез келген пластмасса бұйымының өзіндік ерекшелігі бар тауар екенін білдірмейді.

Біздің тәжірибемізден мысал: электрондық платаларды жеткізу

Платалардың СЭҚ ТН коды №424 тізімінде болмаған. Алайда шекарадағы инспектор тауардың атауына назар аударып, оның өзіндік ерекшелігі бар тауарларға жатпайтыны туралы қорытынды сұратқан. Жеткізілімді тоқтатып, құжаттың берілуін күтуге тура келді.

Сондықтан код бойынша сәйкестіктің болмауы рәсімдеу кезіндегі барлық мәселені шешпейді. Заңда «Бәрін қамтитын бақылау» туралы 24-бап бар: мемлекеттік орган хабарлаған немесе тауар жаппай қырып-жою қаруын, оны жеткізу құралдарын, қару-жарақ пен әскери техниканы жасау үшін не террористік мақсаттарда пайдаланылуы мүмкін деп пайымдауға негіз болған жағдайда, бақылау тізімге кірмейтін тауарларға да қолданылуы мүмкін.

Егер код немесе сипаттама тауардың бақылау тізіміне кіруі мүмкін екенін көрсетсе, қорытынды алу мәселесін жүкті жөнелткенге дейін пысықтаған дұрыс.

2. №223-НҚ бұйрық — ТМД елдеріне әкеткенде қосымша тексереміз

ТМД-ға қатысушы мемлекеттерге жеткізу кезінде тауарларды №223-НҚ бірлескен бұйрық бойынша да тексеріңіз. Ол Қазақстанға бұрын әкелінген жекелеген тауарларды әкетудің рұқсат беру тәртібін белгілейді:

өнеркәсіп тауарлары;
телекоммуникациялық және компьютерлік жабдықтар, бөлшектер мен материалдар;
авиация өнеркәсібінің тауарлары.

Код тізбеде болса, жөнелтер алдында рұқсат қажет пе, соны тексеріңіз. Бұл жерде тауардың шығарылған жері мен оған қатысты құжаттар маңызды. Бұйрықта ерекшеліктер көзделген: соның ішінде тиісті құжаттармен расталған қазақстандық тауарлар мен ТМД елдерінен келген тауарлар, сондай-ақ өзіндік ерекшелігі бар тауарлар тізімі бойынша лицензиясы бар тауарлар үшін.

Рұқсат қажет болса, қағидалар бойынша ол 5 жұмыс күні ішінде беріледі. Жеткізілімді жоспарлағанда осы мерзімді ескеріңіз.

Үлкен жеткізілімді қалай тексеруге болады

VF Group Plus сервисінде тауарларды екі құжат бойынша бірден тексеруге болады:

Бір позиция бойынша — СЭҚ ТН кодын немесе сипаттамасын енгізу.
Excel арқылы жаппай тексеру — тауарлар тізімін жүктеу.
PDF форматындағы ТІЖ бойынша — ЭШФ ақпараттық жүйесінен мәтіндік қабаты бар тауарларға ілеспе жүкқұжаттың баспа нысанын жүктеу.

Жаппай тексеру үлкен жеткізілімдегі код сәйкестіктерін жылдам анықтауға көмектеседі. Күмәнді позициялар бойынша тауардың сипаттамасы мен құжаттарын бөлек қарастырыңыз.

Тауарларды №424 және №223-НҚ бойынша тексеру

VF Group Plus клиенттері үшін тегін қолжетімділік

Клиенттеріміз үшін сервис тегін, тексеру санына шектеу жоқ. Қолжетімділік алу үшін info@vfgroupplus.kz мекенжайына компания атауы мен пайдаланушының email мекенжайын жіберіңіз.

Тауар бойынша сұрақтар туындаса, жүкті жөнелтер алдында бізге хабарласыңыз — құжаттарды анықтап, жеткізілімді дайындауға көмектесеміз.

VF Group Plus командасы
info@vfgroupplus.kz · +7 727 339 20 00

Құқықтық негіздер: №424 және №223-НҚ бұйрықтар Толық түсіндірмелерді, ерекшеліктерді және ресми құжаттарды көру үшін басыңыз

№424 бұйрық: бақылау тізімі және тауарларды сәйкестендіру

Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2023 жылғы 9 маусымдағы №424 бұйрығы өзіндік ерекшелігі бар тауарлардың бақылау тізімін бекітеді. Өнеркәсіп және құрылыс министрінің міндетін атқарушының 2026 жылғы 1 қыркүйектегі №435 бұйрығымен тізім толықтай жаңа редакцияда берілген. Өзгеріс 8 қыркүйекте жарияланып, 2026 жылғы 19 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізілді.

Тізім қосарланған мақсаттағы тауарлар мен технологияларды, әскери мақсаттағы тауарларды және ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін бақыланатын өнімдерді қамтиды. Ол операция түрі мен заңнаманың тиісті ережелерін ескере отырып, соның ішінде ЕАЭО мемлекеттеріне және үшінші елдерге әкету кезінде қолданылады.

СЭҚ ТН кодының сәйкес келуі тауарды өзіндік ерекшелігі бар тауарларға жатқызу жөніндегі түпкілікті шешім болып табылмайды. Тізімнің жалпы ескертпелерінде кодтар ұсынымдық және көмекші ретінде белгіленген. Өнімді қосарланған немесе әскери мақсаттағы өнімге жатқызуда техникалық параметрлер шешуші рөл атқарады. Кодтар барлық бақыланатын позицияны қамтымауы мүмкін; тізім бұрын пайдаланылған тауарларға да қолданылады.

«Өзіндік ерекшелігі бар тауарларды бақылау туралы» заңның 10-бабы тиісті сыртқы экономикалық операцияларға қатысушыларды тауарларды бақылау тізімі бойынша сәйкестендіруге міндеттейді. Тауарды біржақты сәйкестендіру мүмкін болмаса, сәйкестендіру туралы қорытынды алу үшін уәкілетті органға жүгіну қажет.

Қорытынды мен лицензияның міндеттері әртүрлі. Қорытынды тауардың өзіндік ерекшелігі бар тауарларға жататынын немесе жатпайтынын анықтайды. Лицензия тиісті операцияны жүзеге асыру құқығын береді. Заңның 11-бабы онда белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, өзіндік ерекшелігі бар тауарлар экспортын лицензиялауды көздейді. Сондықтан практикалық бөлімде сипатталған код сәйкестігі бойынша қорытынды сұратуды тауарды түпкілікті түрде өзіндік ерекшелігі бар деп танумен шатастырмау керек.

Ресми дереккөздер: №424 бұйрық — қолданыстағы бақылау тізімі; №435 бұйрық — жаңа редакция; заң — 10, 11 және 26–28-баптар.

24-бап: бәрін қамтитын бақылау

Заңның 1-бабының 2) тармақшасы бәрін қамтитын бақылауды бақылау тізіміне кірмейтін тауарларды бақылау ретінде айқындайды. 24-баптың 2-тармағы қатысушыға уәкілетті орган немесе бақылау жүйесіндегі басқа мемлекеттік орган хабарлаған не тауарлар немесе оның әрекеттерінің нәтижелері осы баптың 1-тармағында аталған мақсаттарда пайдаланылуы мүмкін деп пайымдауға негіз болған жағдайда тізімге кірмейтін тауарлар немесе көрсетілетін қызметтер үшін рұқсат алуды көздейді.

Мұндай мақсаттарға жаппай қырып-жою қаруын және оны жеткізу құралдарын, қару-жарақ пен әскери техниканы жасау, сондай-ақ терроризм актілерін дайындау немесе жасау жатады. Қатысушыға осы мақсаттарда пайдаланылатыны белгілі болса, 1-тармақ тиісті әрекеттерге тыйым салады. 3-тармақ бәрін қамтитын бақылау өлшемшарттарын ескеруді талап етеді.

Бұл норма өнеркәсіпте қолдануға жарамды кез келген өнім автоматты түрде өзіндік ерекшелігі бар тауарға айналады дегенді білдірмейді. Оны қолдануда заңда көзделген мән-жайлар маңызды. Практикалық бөлімдегі платалар мысалы шекарада құжат сұратылған жағдайды көрсетеді; ол өздігінен сұратудың құқықтық негізін белгілемейді.

Қазақстан Республикасының 2022 жылғы 28 желтоқсандағы №172-VII «Өзіндік ерекшелігі бар тауарларды бақылау туралы» заңы — 24-бап

№223-НҚ бірлескен бұйрық: ТМД елдеріне әкетудің рұқсат беру тәртібі

Деректемелеріне Сауда және интеграция министрінің 2026 жылғы 17 шілдедегі №223-НҚ бұйрығы кіретін бірлескен бұйрық жекелеген тауарларды ТМД-ға қатысушы мемлекеттерге әкетуге рұқсат беру қағидаларын бекітеді. Ол 2026 жылғы 12 тамызда жарияланып, 2026 жылғы 23 тамыздан бастап бір жыл бойы қолданылады.

Қағидалар Қазақстанға бұрын әкелінген және әкету қағидаларының 1–3-қосымшаларында көрсетілген тауарларға қатысты: өнеркәсіп тауарлары, телекоммуникациялық және компьютерлік жабдықтар, бөлшектер мен материалдар, сондай-ақ авиация өнеркәсібінің жекелеген тауарлары. Тәртіпті қолдану үшін тізбені, әкету бағытын, тауардың шығарылған жерін және ерекшеліктерді ескеру қажет.

Қағидалардың 6-тармағында, атап айтқанда, мынадай ерекшеліктер көзделген:

қазақстандық тауарлар — СТ-KZ немесе СТ-1 сертификатының түпнұсқасы не қазақстандық тауар өндірушілер тізілімінен үзінді болғанда;
ТМД мемлекеттерінде шығарылған және сол мемлекеттерден бұрын әкелінген тауарлар — СТ-1 сертификаты мен әкелу құжаттары болғанда;
өзіндік ерекшелігі бар тауарлардың бақылау тізімі бойынша Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің лицензиясымен әкетілетін тауарлар;
жеке тұлғалардың алып жүретін багажындағы жеке пайдалануға арналған тауарлар;
Қазақстанда өндірілген техниканы күтіп ұстауға және жөндеуге арналған жекелеген түпнұсқа қосалқы бөлшектер, тораптар мен компоненттер — уәкілетті органның растауы болғанда;
қағидаларда көзделген жағдайларда ұлттық оператор әкететін навигациялық пломбалар.

Тауардың екі тізбеде де болуы міндетті түрде екі рұқсат құжатын алуды білдірмейді: 6-тармақ өзіндік ерекшелігі бар тауарлар тізімі бойынша тиісті лицензия болған жағдайда ерекшелікті көздейді. Бұл ерекшелік үшін тауардың тиісті санатқа жатпайтыны туралы қорытындының өзі жеткіліксіз — нормада нақты лицензия көрсетілген.

Рұқсаттарды тізбеге қарай өнеркәсіп, цифрландыру немесе көлік саласындағы уәкілетті органдар береді. Портал арқылы беру мерзімі — 5 жұмыс күні. Рұқсаттың қолданылуы күнтізбелік жылмен және бірлескен бұйрықтың қолданылу мерзімімен шектеледі; әкету рұқсатта көрсетілген өткізу пункттері арқылы жүзеге асырылады. Бас тарту негіздері қағидалардың 17-тармағында, соның ішінде құжаттар мен тауардың шығарылған жеріне қойылатын талаптарда берілген.

№223-НҚ бұйрық №325-НҚ бірлескен бұйрықты алмастырды. Бұрын берілген рұқсаттар өз мерзімі аяқталғанға дейін, бірақ 2026 жылғы 31 желтоқсаннан кешіктірілмей қолданылады.

№223-НҚ бірлескен бұйрық — толық ресми мәтін, қағидалар, тізбелер және ерекшеліктер