Қазақстанның «Астана-1» кедендік жүйесінен жаңа «Кеден» платформасына көшуі соңғы жылдардағы ең ірі цифрлық реформалардың бірі болды. Мақсаты айқын: ұлттық, неғұрлым икемді және басқарылатын шешім жасау. Алайда, іс жүзінде бизнес «Кеден» жүйесінің дамудың ерте кезеңінде екендігіне және әзірге тұрақсыз жұмыс істейтіндігіне тап болды.
Жүйе әлі жетілдірілмеген, оның модульдері әлі де өңделу үстінде, ал іркілістер немесе шектеулер туралы техникалық хабарламалар жүйелі түрде шығып тұрады. Бұл СЭҚ қатысушыларына тікелей әсер етеді: декларацияларды тіркеу кезіндегі кідірістер, транзитті өңдеудегі қателер, жүктерді шығару уақытының ұзаруы. Бұл әсіресе шұғыл жеткізілімдер мен авиатасымалдар үшін өте сезімтал.
Сондықтан бүгінгі басты мәселе — «Кеденді» жай ғана енгізу емес, бұл көшуді кезең-кезеңімен жүзеге асыру. Екі жүйенің қатар жұмыс істеуі келесілерге мүмкіндік береді:
• бос тұрып қалу қаупін азайтуға
• жаңа форматтар мен интеграцияларды тестілеуге
• кеден мамандары мен брокерлерді оқытуға
• қарбалас кезеңдерде ресімдеу тұрақтылығын сақтауға
«Кеден» толық дайын болмай тұрып «Астана-1» жүйесінен күрт бас тарту өңделмеген декларациялардың жинақталуына, бекеттердің өткізу қабілетінің төмендеуіне және бизнес шығындарының артуына әкеп соғуы мүмкін. Кезең-кезеңімен енгізу — мемлекет пен нарыққа өтпелі кезеңнен шығынсыз өтуге мүмкіндік беретін жалғыз қауіпсіз сценарий.
Компаниялар үшін ресімдеуді алдын ала жоспарлау, МКД хабарламаларын қадағалап отыру, кеден өкілдерімен байланыста болу және логистикалық тізбектердегі ықтимал кідірістерді ескеру маңызды.
